Tussen hoogteziekte en wereldwonder

Na Arequipa zette ik koers naar Cusco. Een prachtige tocht door de Andes, langs helderblauwe meren. Tijdens de reis merkte ik helaas voor het eerst het fenomeen hoogteziekte. Na mijn ochtendkoffie kwam ik buiten adem terug van het toilet; iedere vorm van inspanning voelde zwaar. Gelukkig had ik cocathee gedronken als middel tegen de hoogte, veel gezonder dan de pillen van de Nederlandse arts, die ik gelukkig niet nodig heb gehad. Behalve kortademigheid had ik verder geen klachten.

Vroeg uit de mand

Na een lange dag kwam ik aan in Cusco. Veel tijd om de stad te verkennen was er niet, want de wekker ging de volgende dag om 4.50 uur. Na een tocht van anderhalf uur door het steeds groener wordende landschap kwamen we aan in Ollantaytambo. Van daaruit pakte ik een trein omhoog; een andere populaire optie is een hike van enkele dagen, maar daar had ik geen tijd voor. Na de treinreis werd ik opgewacht door een bus. Samen met een groep Amerikaans-Indiërs werden we naar boven gebracht, vanaf waar we het laatste stuk te voet zouden afleggen met een gids.

Tijdens de hike viel ik van de ene verbazing in de andere. De Machu Picchu zelf is qua architectuur niet uniek. Door het gehele voormalige Incarijk, van Ecuador tot Chili, zijn vergelijkbare steden en bouwwerken te vinden. Ook in Cusco, de oude Inca-hoofdstad, vind je veel soortgelijke gebouwen. Met name de locatie maakt de Machu Picchu bijzonder. Het is het gebied waar de Andes overgaan in het Amazonebekken en waar het regenwoud begint.

Daarnaast is het bijzonder dat de Machu Picchu nog intact is, want het ligt in een aardbevingsgebied. Volgens onze gids trekken de aardbevingsbestendige bouwtechnieken van de Inca's al jaren de belangstelling van wetenschappers uit onder meer Japan. De manier waarop de stenen zonder cement op elkaar zijn gestapeld, zorgt ervoor dat de constructies aardbevingen verrassend goed kunnen doorstaan.

De Machu Picchu blijkt goed bestand te zijn tegen de gevaren van moeder natuur, maar zoals zo vaak is de mens het grootste gevaar. Tot ongeveer honderd jaar geleden lag de Machu Picchu er verlaten bij, totdat een Amerikaanse ontdekkingsreiziger het stadje onder de aandacht van de wereld bracht. Sindsdien is het uitgegroeid tot de nationale trots van Peru.

Begin jaren negentig werd daarom besloten om het Spaanse koninklijke echtpaar met een helikopter midden op de Machu Picchu te laten landen. De Spaanse koning zou daar symbolisch enkele Inca-artefacten teruggeven. De Machu Picchu was echter helemaal niet berekend op een helikopterlanding. De conquistadores hebben de Machu Picchu gelukkig nooit gesloopt, maar hun landgenoten richtten bijna vijfhonderd jaar later alsnog schade aan.

Daarom wordt de Machu Picchu tegenwoordig goed beschermd door de overheid. Ik had alleen tickets voor het buitenste deel. Om de toeristenstroom te managen wordt gewerkt met tijdslots en vaste routes. Na twee uur te hebben gehiket moest ik weer terug naar de trein, die mij terugbracht naar Ollantaytambo.

Cusco

Na mijn eendaagse Inca Trail had ik tijd om Cusco te ontdekken. Het stadje ligt op grote hoogte en is daarom 's nachts best koud. Gelukkig wordt het overdag rond de twintig graden.

In het zonnetje ontdekte ik de stad. Het centrum is compact, met veel kleine straatjes. Het is een bijzondere mix van Inca- en koloniale architectuur.

Het hoogtepunt is het centrale plein. Wel is de stad erg toeristisch. Leuk om er een dag doorheen te lopen, maar langer dan een paar dagen hoef je er niet te blijven. Tenzij je de stad gebruikt als uitvalsbasis voor de Machu Picchu, de Rainbow Mountain of andere bezienswaardigheden in de omgeving uiteraard.